พาหะธาลัสซีเมียไม่ใช่โรค! แต่ทำไมแพทย์ถึงแนะนำให้ตรวจ ก่อนวางแผนมีลูก?

 

พาหะธาลัสซีเมียไม่ป่วย แล้วทำไมต้องตรวจ?

หลายคนเคยได้ยินคำว่า “พาหะธาลัสซีเมีย” และเข้าใจว่าไม่ใช่โรค จึงไม่จำเป็นต้องกังวล แต่ความจริงแล้ว แม้ผู้ที่เป็นพาหะส่วนใหญ่จะใช้ชีวิตได้ตามปกติ ไม่มีอาการเจ็บป่วยชัดเจน แต่สถานะนี้อาจส่งผลสำคัญต่อบุตรในอนาคตโดยที่หลายคนไม่เคยรู้มาก่อน

ด้วยเหตุนี้ แพทย์จึงมักแนะนำให้คู่รักที่กำลังวางแผนสร้างครอบครัวเข้ารับการตรวจคัดกรองธาลัสซีเมียก่อนมีบุตร

พาหะธาลัสซีเมีย คืออะไร?

พาหะธาลัสซีเมีย คือผู้ที่มียีนผิดปกติของโรคธาลัสซีเมียอยู่ 1 ชุด แต่ยังมียีนปกติอีก 1 ชุด จึงมักไม่มีอาการ หรืออาจมีเพียงภาวะซีดเล็กน้อยจนแทบไม่สังเกตเห็น

หลายคนจึงไม่เคยรู้ตัวว่าตนเองเป็นพาหะ และมักค้นพบเมื่อเข้ารับการตรวจสุขภาพ หรือตรวจเลือดก่อนแต่งงานและก่อนตั้งครรภ์

ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่สำหรับลูกในอนาคต

ปัญหาสำคัญไม่ได้อยู่ที่ตัวพ่อหรือแม่ แต่อยู่ที่กรณีที่ "ทั้งสองคนเป็นพาหะ"

หากพ่อและแม่ต่างเป็นพาหะธาลัสซีเมีย ลูกที่เกิดมาจะมีโอกาส

✅ 25% เป็นโรคธาลัสซีเมียรุนแรง
✅ 50% เป็นพาหะเหมือนพ่อแม่
✅ 25% ปกติ

เด็กที่เป็นโรคธาลัสซีเมียบางชนิดอาจต้องรับเลือดเป็นประจำตลอดชีวิต และมีภาวะแทรกซ้อนตามมาอีกหลายด้าน

รู้ก่อน วางแผนได้ก่อน

ข้อดีของการตรวจคัดกรองคือช่วยให้คู่รักทราบถึงความเสี่ยงล่วงหน้า สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการตั้งครรภ์ได้อย่างเหมาะสม ลดโอกาสเกิดปัญหาสุขภาพกับลูกในอนาคต

ปัจจุบันมีหน่วยงานด้านพันธุกรรม เช่น บริษัทแอทยีนส์ ATGenes ที่ให้บริการตรวจคัดกรองธาลัสซีเมีย พร้อมคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อช่วยให้คู่รักเข้าใจผลตรวจและวางแผนครอบครัวได้อย่างมั่นใจ